Paź
04
2011

Ja Poseł RP – odcinek trzydziesty czwarty, cz. 7

Było jeszcze sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w okresie 2010 r. wraz ze stanowiskiem Komisji Skarbu Państwa.
Stan zatrudnienia w prokuratorii na dzień 31 grudnia 2010 r. wynosił 161,6 etatu, w przeliczeniu na pełne etaty - wzrósł względem roku poprzedniego o ok. 11%, tj. o 16,6 etatu. Z zawartych w sprawozdaniu informacji wynika, iż łączny plan wydatków na 2010 r. wynosił 42.729 tys. zł. Ustawa budżetowa na 2010 r. przewidywała plan wydatków prokuratorii na poziomie 25.259 tys. zł, ale później, z uwagi na konieczność pokrycia kosztów obsługi prawnej świadczonej przez zewnętrzne kancelarie prawne, plan wydatków został zwiększony na mocy decyzji ministra finansów. Wykonanie planu wydatków wyniosło ostatecznie 42.178.145 zł, czyli ok. 99% łącznego planu wydatków. Warto jeszcze wskazać, że średnie wynagrodzenie zasadnicze brutto radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na koniec 2010 r. wynosiło 7.068 zł, a starszego radcy – 7.601 zł. Tyle koszty a wyniki?
W zakresie wykonywanego w 2010 r. przez prokuratorię zastępstwa procesowego ogółem na dzień 31 grudnia 2010 r. liczba spraw sądowych w toku wynosiła 5285, z czego w urzędzie zarejestrowano 4715 nowych spraw sądowych, w tym 485 przed Sądem Najwyższym, a 4230 przed sądami powszechnymi i polubownymi. W 2010 r. Prokuratoria Generalna zakończyła 2222 sprawy sądowe, w tym 45 przed Sądem Najwyższym, 1777 przed sądami powszechnymi i polubownymi, przy czym należy podkreślić, że w liczbie spraw zakończonych mieszczą się również sprawy wszczęte we wcześniejszych okresach. Według danych zawartych w sprawozdaniu łącznie wygrano 1090 spraw, co stanowi 49% ogólnej liczby tego typu spraw. W 132 sprawach sądy nie podzieliły argumentacji Prokuratorii Generalnej, co stanowi 6% ogólnej liczby spraw. Pozostałe 1000 spraw, tj. 45% ww. liczby, zostało zakończonych w inny sposób, np. umorzonych, co daje dość duży wskaźnik spraw zakończonych z powodzeniem z punktu widzenia Prokuratorii Generalnej i Polski.
Jeżeli chodzi o główne obszary zaangażowania Prokuratorii Generalnej w ramach zastępstwa procesowego Skarbu Państwa i Polski, to trzeba wskazać, że są to sprawy arbitrażowe i międzynarodowe, sprawy sądowe służące umożliwieniu egzekucji zobowiązań podatkowych, celnych oraz innych należności budżetowych, sprawy o zwrot dofinansowania ze środków Unii Europejskiej, bezprawie oraz zaniechanie legislacyjne, czyli delictum legislacyjne, roszczenia reprywatyzacyjne, w tym dotyczące tzw. dekretu o gruntach warszawskich, czy też roszczenia osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych. Największą grupę spraw stanowią postępowania z powództwa osób osadzonych w zakładach karnych i śledczych. Liczba nowych spraw, w których brały udział: służba więzienna, areszty śledcze i zakłady karne, zarejestrowanych w 2010 r., wyniosła 1662.
Sprawozdanie nie pomija zagadnienia udzielania w 2010 r. przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa pełnomocnictw zewnętrznym kancelariom prawniczym. Ogółem w 2010 r. toczyło się 12 postępowań arbitrażowych z udziałem zewnętrznych kancelarii prawnych, przy czym nowych pełnomocnictw udzielono pięć. Łączna kwota wydatków związanych z prowadzeniem spraw przez kancelarie zewnętrzne wyniosła w 2010 r. 22.212.443 zł. W sprawozdaniu zaprezentowano również wyniki działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w zakresie wydawania opinii prawnych w sprawach dotyczących ważnych praw lub interesów Skarbu Państwa. Takie opinie prokuratoria sporządzała na wniosek podmiotu reprezentującego Skarb Państwa. Zgodnie ze sprawozdaniem w 2010 r. do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa wpłynęło 48 wniosków o wydanie opinii prawnej. Stanowi to, w porównaniu z okresami ubiegłymi, znaczny spadek liczby składanych wniosków o wydanie opinii prawnej. Istotnym aspektem działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, również omówionym w sprawozdaniu, jest opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących praw lub interesów Skarbu Państwa, a także regulujących postępowania przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi. Sprawozdanie wskazuje, że w 2010 r. do Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa skierowano 816 wniosków o wydanie opinii legislacyjnej do projektów dokumentów rządowych. Ponadto Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa opiniowała projekty zarządzeń, opinii Rady Ministrów, obwieszczeń ministra i innych dokumentów rządowych. Liczba wpływających wniosków o opinie legislacyjne wzrosła o 49 w porównaniu z analogicznym okresem roku 2009. Sprawozdanie omawia również funkcjonujący w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa system kontroli zarządczej, wskazując, że obejmuje on ogół działań podejmowanych w celu zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.
Dobrze, że nie było potrzeby powoływania oddziałów terenowych Prokuratorii Generalnej, co w początkowym okresie zamierzano, a koszty wyjazdów służbowych w teren nie stanowią oszałamiającej kwoty, bo wynoszą 532.804 zł. Można powiedzieć, że prokuratoria radzi sobie bez tych oddziałów, bez dodatkowych kosztów.
Budżet Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa to ok. 25 mln zł, a w przypadku 12 spraw prowadzonych przez kancelarie adwokackie wykazano 22 mln zł. Ta kwota w stosunku do budżetu całej prokuratorii uderza. Ona praktycznie jest tak duża jak niemal cały koszt utrzymania Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Zgodnie z pierwotnymi założeniami skupienie w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa prawników miało odciążyć wydziały prawne poszczególnych ministerstw. Ale nie mamy informacji, czy w ministerstwach pozbyto się tych spraw, przekazując je do Prokuratorii, a te etaty i wydziały pozostały w tych ministerstwach czy rzeczywiście zostały zlikwidowane i powołanie Prokuratorii przynosi określone oszczędności.
Finansowe wyniki działalności Prokuratorii Generalnej można uznać za dobre – roszczenia wobec Skarbu Państwa na kwotę 1,8 mld zł zostały oddalone, odszkodowania wypłacone od Skarbu Państwa na kwotę 60 mln zł stanowią w stosunku do obronionej kwoty nieduży procent.
Ale roszczeń wobec Skarbu Państwa, w szczególności związanych z decyzjami administracyjnymi, w tym również podatkowymi, może przybywać. A więc trzeba mieć nadzieję, że odpowiedzialność indywidualna wydających decyzje administracyjne przyczyni się do tego, że będą one wydawane z rozwagą, i że odpowiedzialność wydającego decyzje spowoduje, że tych spraw będzie mniej.

Elżbieta Zakrzewska
Poseł i kandydat na Posła RP.
Okręg Nr 1, Lista Nr 3, poz. nr 2.