Paź
08
2011

Zweryfikować kryterium dochodowe

W jednej ze swoich ostatnich interpelacji poselskich, kierowanych do Ministra Pracy i Polityki Społecznej, zwracałam uwagę na pogarszającą się sytuację osób pobierających zasiłki stałe.
Okazuje się, że w Ministerstwie też dostrzegają ten problem i podjęło działania zmierzające do jak najbardziej adekwatnego do kosztów utrzymania zweryfikowania kryteriów dochodowych.
Przygotowano propozycje zmierzające do przeprowadzenia weryfikacji kryteriów dochodowych uprawniających do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz do zapewnienia stałej weryfikacji tych kryteriów, przynajmniej o poziom inflacji - zaproponowało wprowadzenie do dotychczasowych zasad przeprowadzania weryfikacji, dodatkowej zasady gwarantującej minimalny poziom waloryzacji tych wielkości.
Projekt został już poddany konsultacjom międzyresortowym oraz społecznym, ale co z tego, jeśli jego wprowadzenie jest uzależnione od dostępu do odpowiednich zasobów finansowych, a tych w dobie kryzysu brak. Na to nałożyło się wyjątkowo dotkliwe zdarzenia losowe z lata ubiegłego i obecnego roku, spowodowane rzadko spotykanymi zaburzeniami pogodowymi (powodzie i wichury).
Ba, ze względu na powyższe – jak podaje Ministerstwo - do czasu ewentualnego wprowadzenia nowych rozwiązań, nie przewiduje się dodatkowych form wsparcia dla osób pobierających zasiłki. Pozostają te już obowiązujące.
A jakie one są dla uprawnionych oraz dla osób lub rodzin, które posiadają dochody przekraczające ustawowe kryteria uprawniające do ubiegania się o świadczenia pomocy społecznej, a znalazły się, być może przejściowo i nie z własnej winy, w bardzo trudnej sytuacji?
Zasadą ogólną jest przyznawanie świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w zależności od kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej - obecnie wynosi 477 zł, a dla osoby w rodzinie - 351 zł.
Osobom (rodzinom), które ich nie przekraczają udzielana jest pomoc, w szczególności, z powodu ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności czy długotrwałej lub ciężkiej choroby. Mogą one występować do ośrodków pomocy społecznej o przyznanie świadczeń w różnych formach finansowych i pozafinansowych, a w przypadku przekroczenia kryteriów dochodowych, w uzasadnionych przypadkach może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego osoby lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Ale może też być przyznany zasiłek okresowy, celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. A rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty uprawniające do zasiłków okresowego i celowego.
Dodatkowym wsparciem dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej jest także pomoc realizowana w ramach ministerialnego programu wieloletniego Pomoc państwa w zakresie dożywiania - obejmuje dzieci do 7 roku życia, uczniów do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, a także osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji z różnych powodów (np. ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, zdarzenia losowego, sytuacji kryzysowej), w szczególności osoby samotne, w podeszłym wieku, chore lub niepełnosprawne - do 150% kryterium dochodowego, czyli dla osoby samotnie gospodarującej - 715,50 zł, natomiast dla osoby w rodzinie - 526,50 zł. W ramach realizacji tego Programu przewidziane są następujące formy pomocy: posiłek, ze szczególnym uwzględnieniem posiłku gorącego, zasiłek celowy na zakup posiłku lub żywności, świadczenie rzeczowe w postaci produktów żywnościowych. W ramach tego Programu organizowany jest również dowóz posiłków. W tym wypadku rada gminy, również może podnieść kryteria dochodowe uprawniające do korzystania z tej formy pomocy, a także określić poziom dochodu uprawniający do ponoszenia częściowej odpłatności za tą pomoc.
Kolejnymi instrumentami pomocy potrzebującym są świadczenia przyznawane bez względu na dochód zainteresowanych, takie jak praca socjalna, poradnictwo specjalistyczne (w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne) oraz interwencja kryzysowa, bowiem osoby i rodziny, z przyczyn od nich niezależnych, mogą mieć trudności w zapewnieniu sobie możliwości godziwego życia nawet gdy ich dochód przekracza wysokości określonych progów.
Pamiętajmy jednak, że zadaniem pomocy społecznej jest także zapobieganie wystąpieniom sytuacji z obszaru ryzyka socjalnego przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia najbardziej zagrożonych niedostatkiem osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Umożliwia to ministerstwu finansowanie programów osłonowych, a także wspieranie finansowe programów w określonym obszarze pomocy społecznej. Dla przykładu: Powrót osób bezdomnych do społeczności - ukierunkowany na wspieranie działalności organizacji III sektora z obszaru pomocy osobom bezdomnym i zagrożonym bezdomnością; Aktywne Formy Przeciwdziałania Wykluczeniu Społecznemu - ukierunkowany na wspieranie inicjatyw samorządów gminnych i organizacji pozarządowych w obszarze lokalnych programów aktywności osób zagrożonych wykluczeniem społecznym; Oparcie społeczne dla osób z zaburzeniami psychicznymi - ukierunkowany na wsparcie realizacji najlepszych projektów tworzących lokalną sieć specjalistycznej pomocy dla wskazanej grupy osób. Cdn.